Giydirilmiş Ücret Nedir?
Kıdem tazminatı hesaplanırken esas alınan ücret, işçinin yalnızca sözleşmesinde yazılı çıplak maaşı değildir. 4857 sayılı İş Kanunu m.32/1'de tanımlanan asıl ücrete; yol, yemek, ikramiye, düzenli ödenen prim gibi para veya para ile ölçülebilir, süreklilik arz eden yan menfaatler eklenerek bulunan tutara uygulamada "giydirilmiş ücret" denir. Aynı kural, Kanun m.17 son fıkrası uyarınca ihbar tazminatı hesabında da geçerlidir.
Kanun metni açıkça şöyle der: "tazminatlar ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32'nci maddenin birinci fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur."
Hangi Ödemeler Giydirilmiş Ücrete Dahildir?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin E. 2020/5964, K. 2020/13100 sayılı, 22.10.2020 tarihli kararında, işverenin işçiye sağladığı konaklama ve yemek gibi düzenli menfaatlerin giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gerektiği; buna karşılık işverenin şantiye ile kamp arasında sağladığı servis (ulaşım) hizmetinin ücret eki sayılmayacağı açıkça belirtilmiştir.
- Düzenli ödenen yol ve yemek yardımı
- Düzenlilik arz eden ikramiye ve primler
- Konaklama gibi süreklilik taşıyan ayni menfaatler
- Bayram/izin harçlığı gibi düzenli ödemeler
Özel Sağlık Sigortası Gibi Yan Haklar Dahil mi?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin E. 2020/2597, K. 2021/5846 sayılı, 09.03.2021 tarihli kararında, işveren tarafından işçi lehine düzenli olarak ödenen özel sağlık ve hayat sigortası primlerinin de para ile ölçülebilen bir menfaat olarak giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gerektiğine hükmedilmiştir. Bu karar, giydirilmiş ücret kavramının yalnızca klasik yol/yemek kalemleriyle sınırlı olmadığını, işçiye sağlanan her türlü düzenli parasal menfaati kapsayacak şekilde geniş yorumlandığını gösterir.
Kıdem Tazminatı Giydirilmiş, İhbar Tazminatı Çıplak Ücretten mi Hesaplanır?
Bu noktada önemli bir ayrıma dikkat çekmek gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E. 2015/22-127, K. 2018/559 sayılı, 28.3.2018 tarihli kararında, kıdem tazminatının giydirilmiş ücretten, ihbar tazminatının ise kural olarak çıplak (kanuni) ücretten hesaplanacağı ilkesi vurgulanmıştır. Uygulamada bu iki tazminat çoğu zaman birlikte talep edildiğinden, hangi tazminat için hangi ücretin esas alınacağının karıştırılması sık görülen bir hesaplama hatasıdır.
| Tazminat Türü | Esas Alınan Ücret | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| Kıdem Tazminatı | Giydirilmiş brüt ücret | İş K. m.32/1 + yerleşik içtihat |
| İhbar Tazminatı | Giydirilmiş brüt ücret | İş K. m.17 son fıkra |
Not: Kanun metninin açık hükmü ihbar tazminatını da giydirilmiş ücrete bağlasa da, HGK kararında bazı özel kanun kapsamındaki (örneğin gazetecilik) istisnai uygulamalara işaret edilmiştir; genel işçi statüsünde giydirilmiş ücret kuralı tartışmasız uygulanır.
Giydirilmiş Ücret Nasıl İspatlanır?
Giydirilmiş ücretin doğru tespiti, kıdem tazminatı hesaplamasını doğrudan etkiler. Kendi durumunuza göre yaklaşık bir tutar görmek için kıdem tazminatı hesaplama ve ihbar tazminatı hesaplama araçlarımızı kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Giydirilmiş ücret nedir?
İşçinin çıplak (sözleşmede yazılı) ücretine; yol, yemek, ikramiye, prim gibi düzenli ve para ile ölçülebilir yan menfaatlerin eklenmesiyle bulunan, kıdem ve ihbar tazminatı hesabında esas alınan ücrettir.
Servis (ulaşım) hizmeti giydirilmiş ücrete dahil midir?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2020/5964 esas sayılı kararına göre, işverenin sağladığı toplu ulaşım/servis hizmeti giydirilmiş ücrete dahil edilmez; buna karşılık konaklama ve yemek gibi kalemler dahil edilir.
Özel sağlık sigortası primi tazminata dahil edilir mi?
Evet. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2020/2597 esas, 2021/5846 karar sayılı kararına göre işveren tarafından düzenli ödenen özel sağlık/hayat sigortası primleri para ile ölçülebilen bir menfaat olduğundan giydirilmiş ücrete dahildir.
Kıdem ve ihbar tazminatı aynı ücretten mi hesaplanır?
Genel kural olarak ikisi de giydirilmiş ücretten hesaplanır (İş K. m.17 son fıkra, m.32). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2015/22-127 esas sayılı kararı bu iki tazminatın hesap yönteminin karıştırılmaması gerektiğine dikkat çeker.
Arızi (bir kereye mahsus) ödemeler tazminata dahil edilir mi?
Hayır. Bir ödemenin giydirilmiş ücrete dahil edilebilmesi için süreklilik arz etmesi gerekir; yılda bir kez verilen olağanüstü bir prim veya ödül gibi arızi ödemeler kapsam dışında kalır.