Çalışma Alanları

İş Hukuku

İş hukuku; işçi ile işveren arasındaki ilişkileri, iş sözleşmesinin kurulmasından sona ermesine dek tüm süreçleri düzenleyen hukuk dalıdır. Türkiye'de temel kaynak 4857 sayılı İş Kanunu'dur. Bunun yanı sıra 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri de uygulanır.

İş Sözleşmesinin Feshi Türleri

İş sözleşmesi; işçi veya işveren tarafından, haklı nedenle ya da süreli (ihbarlı) olarak feshedilebilir. Haklı nedenle fesih, İş Kanunu'nun 24. ve 25. maddelerinde düzenlenmiştir. İşveren tarafından yapılan feshin geçerli nedene dayanması gerekir; geçersiz fesih halinde işe iade davası açılabilir.

Süreli fesih, iş sözleşmesine son verilmeden önce öngörülen ihbar sürelerine uyulmasını gerektirir. İhbar süresine uyulmaması durumunda ihbar tazminatı ödenmesi gerekir. İşçinin kıdemine göre ihbar süresi 2 ila 8 hafta arasında değişir.

Kıdem Tazminatı: Hak Kazanma Koşulları

Kıdem tazminatı hakkı; en az 1 yıl çalışmış olan işçinin iş sözleşmesinin belirli koşullarla sona ermesi durumunda doğar. Bu koşullar: işveren tarafından geçerli nedene dayanmaksızın fesih, işçinin haklı nedenle istifa, emeklilik, askerlik veya evlilik nedeniyle işten ayrılma olarak sayılabilir.

Kıdem tazminatı, her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanır. Hesaplamada ücretin yanı sıra düzenli olarak ödenen prim, yakacak yardımı, yemek ve servis bedeli gibi kalemler de dikkate alınır.

İşe İade Davası

30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az 6 aydır çalışan ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle istihdam edilen işçi; iş güvencesi kapsamındadır. Bu kapsamdaki bir işçinin sözleşmesi geçerli neden gösterilmeksizin feshedilirse işe iade davası açılabilir.

İşe iade davası, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulması; arabuluculukta anlaşılamaması halinde 2 hafta içinde iş mahkemesine başvurulmasıyla başlar. Mahkeme işe iade kararı verirse işveren, işçiyi 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır.

Fazla Mesai ve Diğer İşçi Alacakları

Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai sayılır ve yüzde elli zamlı ücretle ödenir. İşçi; yıllık izin alacağı, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi alacaklar için de yasal haklara sahiptir. Bu alacakların ödenmemesi halinde iş mahkemesinde dava açılabilir.

İşçi alacaklarında genel zamanaşımı süresi 5 yıldır; ancak kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarında da 5 yıllık süre uygulanır. Zamanaşımı süresi dolmadan dava açılması ya da arabulucuya başvurulması önerilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İş Hukuku Hakkında Merak Edilenler

İş akdim haksız yere feshedildi, ne yapabilirim?

İş güvencesi kapsamındaysanız fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir. Arabuluculukta uzlaşılamaması halinde 2 hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açılabilir. İş güvencesi kapsamı dışındaysanız kıdem ve ihbar tazminatı talep edebilirsiniz.

Kıdem tazminatı almaya hak kazandım mı?

Kıdem tazminatına hak kazanmak için en az 1 yıl aynı işyerinde çalışmış olmanız ve iş sözleşmenizin belirli nedenlerle sona ermesi gerekir. İşveren tarafından yapılan geçersiz fesih, emeklilik, haklı nedenle istifa ve askerlik bu nedenler arasındadır. İstifanın haklı nedenlere dayandığını ispat etmek önemlidir.

İşveren ibranameyi imzalatırsa haklarımı kaybeder miyim?

Hayır, salt imza ibranın geçerliliğini sağlamaz. İbranamenin geçerli olabilmesi için fesihten en az 1 ay sonra düzenlenmesi, ödeme belgesiyle desteklenmesi ve belirli bir alacak kalemini açıkça göstermesi gerekir. Baskı altında imzalanan ya da ödeme yapılmadan alınan ibranameler iş mahkemesinde geçersiz sayılabilir.

İşe iade kararı verilirse işveren işe başlatmak zorunda mı?

Evet. Mahkeme işe iade kararı verdiğinde işveren, kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır. İşe başlatmama durumunda 4 ila 8 aylık brüt ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödenir; ayrıca kararın kesinleşmesine kadar en fazla 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ödenir.

Fazla mesai alacağımı nasıl ispat edebilirim?

Fazla mesai alacağı; bordro kayıtları, mesai çizelgeleri, işyeri giriş-çıkış kayıtları ve tanık ifadesiyle ispat edilebilir. İşverenin kayıt tutmaması veya sunmaması halinde mahkeme, işçinin beyanını esas alarak hesaplama yapabilir. Ancak güçlü belgeler davanın seyri üzerinde belirleyici rol oynar.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kendi durumunuza özgü değerlendirme için bir avukata başvurmanız önerilir.