Çalışma Alanları

Borçlar Hukuku

Borçlar hukuku; kişiler arasındaki borç ilişkilerini, sözleşmelerin kurulması ve sona ermesini, tazminat sorumluluğunu ve alacak ilişkilerini düzenleyen özel hukuk dalıdır. Türkiye'de temel kaynak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'dur (TBK). Söz konusu kanun; genel hükümler, sözleşmeden doğan borçlar ve sözleşme dışı sorumluluk olmak üzere üç ana bölümden oluşur.

Sözleşme Serbestisi ve Temel İlkeler

Türk hukukunda sözleşme serbestisi ilkesi geçerlidir. Taraflar, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine ve kişilik haklarına aykırı olmamak kaydıyla diledikleri içerikte sözleşme yapabilir. Sözleşme; teklif ve kabulün birbirine uyması halinde kurulur.

Bazı sözleşme türlerinde şekil şartı aranır. Taşınmaz satımı resmi senet, kira sözleşmesi ise yazılı yapılmasına gerek olmamakla birlikte ispat kolaylığı açısından yazılı biçim önerilir. Geçerlilik şartını taşımayan sözleşmeler hükümsüz sayılır.

Sözleşmeye Aykırılık ve Tazminat

Bir taraf sözleşmeden doğan edimini gereği gibi ya da zamanında yerine getirmezse borçlu temerrüdü veya borca aykırılık söz konusu olur. Bu durumda alacaklı; edimin aynen ifasını, gecikme tazminatını ya da sözleşmeyi feshedip menfi zararını talep edebilir.

Sözleşme dışı sorumluluk (haksız fiil) açısından ise zarar veren kişi; kusurunun bulunması, zararın varlığı ve eylemle zarar arasında nedensellik bağı kurulması şartıyla tazminatla yükümlü tutulabilir. Haksız fiilden doğan tazminat davalarında zamanaşımı süresi; zararı ve faili öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halükarda haksız fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıldır.

Alacak Davası ve İcra Takibi

Alacağın tahsili için iki yol izlenebilir: dava yolu veya icra takibi yolu. İcra takibinde alacaklı, icra müdürlüğüne başvurarak borçluya ödeme emri gönderilmesini sağlayabilir. Borçlu ödeme emrine 7 gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir.

Borçlunun itiraz etmesi durumunda alacaklının icra mahkemesinde itirazın iptali davası açması ya da asliye hukuk mahkemesinde alacak davası yoluna gitmesi gerekir. Alacak davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır; ancak ticari satım ve kira bedeli gibi dönemsel alacaklarda 5 yıllık özel zamanaşımı uygulanır.

Sebepsiz Zenginleşme

Sebepsiz zenginleşme; haklı bir neden olmaksızın başkasının mal varlığı aleyhine zenginleşen kişinin bu zenginleşmeyi iade etme yükümlülüğünü ifade eder. Hukuki sebebin ortadan kalkması ya da beklenen sonucun gerçekleşmemesi halinde de sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır.

Sebepsiz zenginleşmede zamanaşımı süresi; zenginleşmenin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her halükarda zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıldır. Belirlenen süreler dolmadan dava açılması ya da arabulucuya başvurulması önerilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Borçlar Hukuku Hakkında Merak Edilenler

Alacağımı nasıl tahsil edebilirim?

İlk adım olarak borçluya noter aracılığıyla ihtarname gönderilebilir. Ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılabilir ya da alacak davası açılabilir. Belgeye dayalı alacaklarda ilamsız icra takibi hızlı bir yol sunmaktadır; itiraz edilmemesi halinde 7 gün sonra takip kesinleşir.

Sözleşmeden cayabilir miyim?

Sözleşmeden cayma hakkı; tarafların cayma hakkını saklı tutmuş olmalarına, tüketici sözleşmelerinde kanunun tanıdığı cayma sürelerine veya sözleşmenin esaslı hata, hile ya da korkutma nedeniyle kurulmasına bağlıdır. Cayma ya da sözleşmeden dönme koşulları mevcut değilse sözleşmenin feshi tazminat yükümlülüğüne yol açabilir.

Manevi tazminat davası açabilir miyim?

Kişilik haklarının hukuka aykırı biçimde ihlal edilmesi halinde manevi tazminat talep edilebilir. Fiziksel zarar, onur ve itibar zararı, ağır ruhsal acı gibi durumlar manevi tazminata zemin oluşturabilir. Mahkeme, manevi tazminat miktarını belirlerken hakkaniyet ilkesini esas alır.

İhtarname ne işe yarar?

İhtarname; borçluyu edimini yerine getirmeye davet eden resmi bir yazılı bildirimdir. Borçlu temerrüdünün başlaması için çoğu zaman ihtarname şartı aranır. Temerrüt tarihinden itibaren faiz işlemeye başlar ve tazminat kapsamı genişler. Ayrıca ihtarname zamanaşımını keser.

Alacak davalarında zamanaşımı ne zaman dolar?

Genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Ancak kira bedeli, faiz, nafaka gibi dönemsel edimler için 5 yıl, haksız fiilden doğan alacaklarda ise zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her halükarda haksız fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıllık süre uygulanır.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kendi durumunuza özgü değerlendirme için bir avukata başvurmanız önerilir.