İcra ve İflas Hukuku

İlamlı ve İlamsız İcra Takibi Arasındaki Fark

İlamsız icra takibi, para veya teminat alacakları için herhangi bir mahkeme kararı aranmaksızın doğrudan icra dairesine başvurularak başlatılır; borçluya ödeme emri gönderilir. İlamlı icra ise mahkeme ilamına veya ilam niteliğindeki bir belgeye dayanır ve borçluya icra emri gönderilir.

İki yol arasındaki en kritik fark, itirazın sonucudur: ilamsız takipte borçlunun süresinde yaptığı itiraz takibi kendiliğinden durdurur; ilamlı takipte ise itiraz takibi durdurmaz, borçlunun icranın geri bırakılmasını ayrıca talep etmesi gerekir.

Ödeme Emrine İtiraz ve Sonrası

Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir (İİK m.62); bu süre hak düşürücüdür ve itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Alacaklının takibe devam edebilmesi için itirazı ortadan kaldırması gerekir.

Bunun için iki farklı yol vardır: itirazın iptali davası genel mahkemede (asliye hukuk/ticaret) açılır, süresi itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıldır (İİK m.67) ve tam yargılama içerir. İtirazın kaldırılması ise icra mahkemesinde, elde bulunan belgeye dayanılarak istenir, süresi 6 aydır (İİK m.68-68/a) ve genellikle daha hızlı sonuçlanır.

Haciz Süreci ve Haczedilemeyen Mallar

Takip kesinleştikten sonra alacaklı haciz talep edebilir; icra memuru borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına, üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına el koyar. Maaş ve ücret haczinde İİK m.83 uygulanır: önce borçlu ve ailesinin asgari geçimi için gerekli miktar ayrılır, kalan kısmın en fazla dörtte biri haczedilebilir.

Nafaka alacakları bu sınırlamanın dışındadır ve önceliklidir. İİK m.82 uyarınca bazı mal ve haklar borcun türünden bağımsız olarak haciz dışıdır:

Borçlunun mesleği veya sanatı için gerekli alet ve edevat
Kıymetli eşya hariç, ev ihtiyacı için gerekli eşya
Borçlunun ve ailesinin ihtiyacına uygun tek barınma evi
Maaş/ücretin en fazla dörtte biri; nafaka alacakları bu sınırın dışındadır

İflas Yoluyla Takip ve Konkordato

İflas yoluyla takip yalnızca Türk Ticaret Kanunu anlamında tacir sayılan borçlulara veya özel kanunla iflasa tabi tutulanlara uygulanabilir; sadece para ve teminat alacakları için başvurulabilir.

Konkordato (İİK m.285 vd.), borcunu ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki borçlunun mahkeme denetiminde alacaklılarıyla anlaşmasını sağlayan bir yeniden yapılandırma müessesesidir; borca batıklık şartı aranmaz. Mahkeme önce geçici mühlet (en fazla 5 ay), ardından şartları oluşursa kesin mühlet (en fazla 18 ay) verebilir; bu süre boyunca borçlu aleyhine yeni takip yapılamaz.

Sıkça Sorulan Sorular

İcra ve İflas Hukuku Hakkında Merak Edilenler

İcra takibine itiraz etmezsem ne olur?

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz etmez ve ödeme de yapmazsanız takip kesinleşir; alacaklı doğrudan haciz talep edebilir ve mal beyanında bulunmanız istenir.

Maaşımın ne kadarı haczedilebilir?

İİK m.83 uyarınca önce sizin ve ailenizin asgari geçimi için gerekli miktar ayrılır; kalan kısmın en fazla dörtte biri haczedilebilir. Nafaka alacakları bu sınırlamanın dışında olup önceliklidir.

Kambiyo senedine (çek/senet) dayalı takip normal takipten nasıl farklı?

Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz süresi 7 değil 5 gündür ve itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır; itiraz sebepleri de sınırlı sayıdadır. Borçluya tanınan ödeme süresi 10 gündür.

İtirazın iptali mi, itirazın kaldırılması mı daha hızlı sonuçlanır?

İtirazın kaldırılması, icra mahkemesinde elde bulunan belgeye dayanılarak istendiğinden genellikle itirazın iptalinden (genel mahkemede açılan, tam yargılama içeren) daha kısa sürede sonuçlanır.

Evime haciz gelebilir mi?

İİK m.82 uyarınca borçlunun ve ailesinin ihtiyacına uygun tek barınma evi, borcun bizzat o evden doğmadığı sürece haczedilemez. Ancak evdeki kıymetli eşyalar (para, altın vb.) bu korumanın dışındadır.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kendi durumunuza özgü değerlendirme için bir avukata başvurmanız önerilir.