Çalışma Alanları

Miras Hukuku

Miras hukuku; bir kişinin ölümü üzerine mal varlığının, hak ve borçlarının mirasçılarına geçişini ve bu geçişin koşullarını düzenleyen hukuk dalıdır. Türkiye'de temel kaynak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun miras hükümlerine ilişkin bölümüdür (TMK m. 495-682). Veraset ilamı, vasiyetname, tenkis ve miras taksimi bu alanın başlıca konuları arasındadır.

Mirasçılık ve Miras Payları

Türk hukukunda mirasçılar; yasal mirasçılar ve atanmış mirasçılar olmak üzere iki grupta incelenir. Yasal mirasçılar kanun gereği miras hakkına sahip olan kişilerdir. Birinci zümre altsoy (çocuklar ve torunlar), ikinci zümre ana ve baba ve bunların altsoyu, üçüncü zümre büyükanne ve büyükbabalardan oluşur.

Sağ kalan eş her zümredeki mirasçılarla birlikte miras bırakır; ancak miras payı zümreye göre değişir. Birinci zümreyle birlikte mirasın dörtte biri, ikinci zümreyle birlikte yarısı, üçüncü zümreyle birlikte dörtte üçü sağ kalan eşe kalır.

Saklı Pay Nedir ve Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Saklı pay; miras bırakanın tasarruf özgürlüğü sınırlandırılmış olan ve belirli mirasçılara kanun tarafından güvence altına alınan miras payıdır. TMK'nın 505. maddesi uyarınca altsoyun saklı payı yasal miras payının yarısı, ana ve babanın saklı payı dörtte biri, sağ kalan eşin saklı payı ise duruma göre yasal miras payının tamamıdır.

Miras bırakan, saklı payı aşan tasarruflarda bulunmuşsa saklı pay mirasçıları tenkis davası açabilir. Tenkis davası; vasiyetname veya sağlararası bağışlamalarla saklı payın ihlal edildiği durumlarda miras bırakanın ölümünden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Mirasın açılması sırasında saklı pay ihlalinin öğrenilmemesi halinde ise bu süre öğrenme tarihinden işlemeye başlar.

Vasiyetname Türleri ve Geçerlilik Koşulları

Türk hukukunda vasiyetname üç biçimde düzenlenebilir: resmi vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve sözlü vasiyetname. Resmi vasiyetname, noter ve iki tanık huzurunda yapılır. El yazılı vasiyetname ise başından sonuna kadar miras bırakanın kendi el yazısıyla yazılmış, tarihlenmış ve imzalanmış olmalıdır.

El yazılı vasiyetnamede herhangi bir biçim eksikliği (tarihin yazılmaması, daktilo kullanılması gibi) vasiyetnameyi geçersiz kılabilir. Vasiyetnamenin geçerli sayılabilmesi için miras bırakanın düzenleme anında ayırt etme gücüne sahip olması da zorunludur.

Mirasın Reddi

Mirasçı; borca batık olan mirası kabul etmek zorunda değildir. Mirası reddetme hakkı (ret hakkı) TMK'nın 605. maddesinde düzenlenmiştir. Mirasın reddi, miras bırakanın ölümünden itibaren 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine yazılı beyanla ya da nüfus müdürlüğü üzerinden yapılabilir.

Mirasçı bu süreyi geçirirse mirası kabul etmiş sayılır. Aktif ret hakkını kullanan mirasçı; miras bırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olmaz. Borcun varlığından haberdar olmaksızın mirası kabul eden mirasçı ise 3 aylık süreyi kaçırmış olsa bile hakimden ek süre talep edebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Miras Hukuku Hakkında Merak Edilenler

Mirası reddetmek istiyorum, nasıl yapabilirim?

Miras bırakanın ölümünden itibaren 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak ret beyanında bulunulmalıdır. Ret beyanı sözlü olarak da yapılabilir; mahkeme bu beyanı tutanağa geçirir. 3 aylık süre haklı nedenlerle uzatılabilir; ancak sürenin geçirilmemesi için başvuruyu geciktirmemek önerilir.

Saklı payım ihlal edildi, ne yapabilirim?

Saklı payın ihlal edildiğini öğrendiğiniz tarihten itibaren 1 yıl içinde tenkis davası açmanız gerekmektedir. Dava, mirasın açıldığı yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. Tenkis davası açmadan önce saklı payın hesaplanması ve hangi tasarrufların tenkise tabi olduğunun belirlenmesi önemlidir.

Vasiyetname bana bırakılan payı azaltıyorsa itiraz edebilir miyim?

Saklı pay mirasçısıysanız vasiyetnameye karşı tenkis davası açabilirsiniz. Saklı pay mirasçısı değilseniz vasiyetnamenin geçerlilik koşullarını taşıyıp taşımadığını inceleyerek iptal davası yoluna başvurabilirsiniz. Vasiyetname iptali için miras bırakanın ehliyetsizliği, yanıltma, korkutma veya biçim eksikliği gerekçe olarak öne sürülebilir.

Veraset ilamı nasıl alınır?

Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) sulh hukuk mahkemesine başvurularak alınır. Başvuruda nüfus kayıt örneği ve varsa tanık beyanı sunulur. Mahkeme, mirasçıları ve paylarını gösterir belgeyi düzenler. Ayrıca noterliklere de başvurulabilir.

Miras taksim sözleşmesi nedir?

Miras taksim sözleşmesi; birden fazla mirasçının miras bırakanın mal varlığını aralarında nasıl paylaşacaklarını belirleyen sözleşmedir. Yazılı biçimde yapılması gerekir; taşınmazları kapsıyorsa resmi şekil (noter tasdiki) aranır. Mirasçılardan biri taksime katılmak istemezse ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılabilir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kendi durumunuza özgü değerlendirme için bir avukata başvurmanız önerilir.