Çalışma Alanları

Aile Hukuku

Aile hukuku; evlilik, boşanma, velayet, nafaka ve mal rejimi gibi aile ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır. Türkiye'de temel kaynak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun aile hukukuna ilişkin bölümüdür (TMK m. 118-494). Aile mahkemelerinde görülen davalar kişilerin özel yaşamlarını doğrudan etkilediğinden sürecin dikkatle yürütülmesi önem taşır.

Boşanma Türleri: Anlaşmalı ve Çekişmeli

Türk hukukunda boşanma iki temel biçimde gerçekleşebilir: anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma. Anlaşmalı boşanma (TMK m. 166/3) için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması ve tarafların; boşanmaya, velayete, nafakaya ve mal paylaşımına ilişkin protokolü birlikte imzalaması gerekir.

Çekişmeli boşanma ise taraflardan birinin boşanmak istememesi ya da boşanmanın koşulları üzerinde uzlaşılamaması halinde açılır. Evlilik birliğinin sarsılması, zina, hayata kast, akıl hastalığı ve terk gibi boşanma nedenleri TMK'nın 161 ila 166. maddelerinde düzenlenmiştir.

Velayet ve Kişisel İlişki

Boşanma kararıyla birlikte mahkeme; müşterek çocukların velayetini eşlerden birine ya da istisnai olarak her ikisine birden verebilir. Velayet belirlenirken çocuğun üstün yararı esas alınır; çocuğun yaşı, sağlık durumu, ebeveynin ekonomik ve sosyal koşulları mahkemece değerlendirilir.

Velayeti almayan ebeveyn ile çocuk arasındaki ilişki kişisel ilişki (görüş hakkı) düzenlemesiyle sürdürülür. Kişisel ilişkinin ihlal edilmesi durumunda velayet değişikliği davası açılabilir. Değişen koşullar veya çocuğun üstün yararının gerektirmesi halinde velayet her zaman yeniden düzenlenebilir.

Nafaka Türleri

Nafaka; eşlerden birinin veya çocuğun geçimini sağlamak amacıyla mahkeme kararıyla belirlenen düzenli ödemedir. Türk hukukunda dört tür nafaka vardır: tedbir nafakası (dava süresince), yoksulluk nafakası (boşanma sonrası eş için), iştirak nafakası (çocuklar için) ve yardım nafakası.

Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için nafaka talep eden eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması gerekir. Nafaka miktarı; tarafların ekonomik durumları ve yaşam koşulları dikkate alınarak belirlenir. Koşulların değişmesi halinde nafaka artırımı ya da azaltılması davası açılabilir.

Mal Rejimi ve Tasfiye

01.01.2002 tarihinden sonra evlenen çiftlere yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejime göre evlilik süresince edinilen mallar (kişisel mallar hariç) boşanmada eşit olarak paylaşılır. Kişisel mallar ise miras yoluyla ya da evlilik öncesinde edinilen ve kişisel kullanıma özgü mallardır.

Mal rejiminin tasfiyesinde taraflar önce kişisel mallarını geri alır; ardından artık değer (edinilmiş malların değerinden borçlar düşüldükten sonra kalan) hesaplanarak yarı yarıya paylaşılır. Bu hesaplamada ev eşyaları, banka hesapları ve emeklilik birikimi gibi evlilik içinde elde edilen değerler dikkate alınır.

Sıkça Sorulan Sorular

Aile Hukuku Hakkında Merak Edilenler

Anlaşmalı boşanma nasıl gerçekleşir?

Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması koşuluyla eşler; boşanma, velayet, nafaka ve mal paylaşımına ilişkin bir protokol hazırlar. Her iki eşin de duruşmada hazır bulunarak protokolü kabul ettiğini beyan etmesi halinde mahkeme boşanmaya hükmeder. Anlaşmalı boşanma genellikle tek duruşmada sonuçlanır.

Çekişmeli boşanma ne kadar sürer?

Çekişmeli boşanma; delil toplanması, tanık dinlenmesi ve sosyal inceleme gibi süreçleri kapsadığından ortalama 1 ila 3 yıl sürebilir. İstinaf ve temyiz aşamaları da dikkate alındığında bu süre uzayabilir. Mahkemenin yoğunluğu ve davanın karmaşıklığı sonuç üzerinde belirleyici rol oynar.

Velayeti nasıl alabilirim?

Velayet; hâkim tarafından çocuğun üstün yararına göre belirlenir. Velayetin size verilmesini destekleyecek unsurlar arasında çocukla güçlü duygusal bağ, sabit ve uygun yaşam koşulları, çocuğun eğitim ve sağlık ihtiyaçlarını karşılayabilme kapasitesi yer alır. Aile mahkemesi gerektiğinde uzman incelemesi ve sosyal araştırma raporu ister.

Nafaka ne zaman başlar ve ne kadar devam eder?

Tedbir nafakası dava süresince hükmedilebilir. Yoksulluk nafakası boşanma kararının kesinleşmesiyle başlar. Nafaka süresiz olarak belirlenebileceği gibi belirli bir süreyle de sınırlandırılabilir. Nafaka; nafaka alacaklısının evlenmesi, taraflardan birinin ölümü veya alacaklının yoksulluktan kurtulması halinde sona erer.

Boşanmada ev kime kalır?

Ev; kimin adına tapulu olduğuna ve taraflar arasındaki mal rejimi tasfiyesine göre belirlenir. Ortak mülkiyet söz konusuysa tasfiye davası açılabilir. Mahkeme, eşlerden birinin ve özellikle çocukların konut ihtiyacı bulunduğu hallerde evin kullanımını geçici olarak o eşe bırakabilir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kendi durumunuza özgü değerlendirme için bir avukata başvurmanız önerilir.