Tutukluluk Nedir?
Tutukluluk, henüz mahkumiyet kararı bulunmayan bir kişinin kaçma şüphesi veya delilleri karartma tehlikesi gerekçesiyle hâkim kararıyla özgürlüğünden yoksun bırakılmasıdır. CMK m.100 uyarınca tutuklama, yalnızca zorunlu hallerde başvurulabilecek istisnai bir koruma tedbiridir.
Tutukluluk sanığın suçlu olduğunu kanıtlamaz; kovuşturma sürecinin sağlıklı yürütülmesi amacıyla uygulanan geçici bir kısıtlamadır. Anayasa'nın 19. maddesi kapsamında kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkıyla doğrudan ilişkilidir.
Tutuklama Kararı İçin Hangi Koşullar Aranır?
CMK m.100 uyarınca tutuklama kararı verilebilmesi için şu koşulların bir arada bulunması gerekir:
- Suçun işlendiğine dair kuvvetli şüphenin varlığı
- Kaçma, saklanma veya kaçmaya teşebbüs ihtimalini güçlendiren somut olgular
- Delilleri karartma, tanıkları etkileme girişimiyle ilgili kuvvetli şüphe
Terör, uyuşturucu ve örgütlü suç gibi katalog suçlarda bu şüphenin varlığı, kaçma ve delil karartma şüphesinin var olduğuna karine teşkil eder. Tutuklama, ölçülülük ilkesi gereğince adli kontrol tedbirleriyle amacın sağlanamayacağı durumlarda uygulanabilir.
Tutukluluk Süreleri Ne Kadardır?
| Suç Türü | Azami Süre | Uzatma Sınırı | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ağır olmayan suçlar | 1 yıl | 1 yıl | 2 yıl |
| Ağır ceza suçları | 2 yıl | 3 yıl | 5 yıl |
| Terör suçları | 2 yıl | 5 yıl | 7 yıl |
Tutukluluğa İtiraz Nasıl Yapılır?
Sıkça Sorulan Sorular
Tutukluluğun devamına karar verilirse ne yapılabilir?
Her duruşmada ya da koşullar değiştiğinde yeniden tahliye talebinde bulunulabilir. Ayrıca CMK madde 267 kapsamında tutukluluk devamı kararlarına da itiraz yolu açıktır.
Avukat olmadan tutukluluğa itiraz edilebilir mi?
Hukuken mümkündür; tutuklu bizzat dilekçe vererek itiraz edebilir. Ancak itiraz dilekçesinin hukuki gerekçelerle desteklenmesi değerlendirme sürecini doğrudan etkiler.
Adli kontrol ile tutukluluk arasındaki fark nedir?
Adli kontrol (CMK m.109), kişiyi fiziksel olarak gözaltına almaksızın yurt dışı çıkış yasağı, imza zorunluluğu gibi yükümlülükler getiren hafif bir tedbirdir. Tutukluluk ise fiziksel özgürlüğün tamamen kısıtlanmasıdır.
Tutukluluk süresi ceza süresinden düşülür mü?
Evet. CMK madde 63 ve TCK madde 63 uyarınca çekilen tutukluluk süresi, mahkumiyet halinde verilecek cezadan mahsup edilir.
Haksız tutukluluk sonrası tazminat istenebilir mi?
Evet. CMK madde 141 uyarınca haksız tutuklanan ve beraat eden kişi, Devlet aleyhine tazminat davası açabilir.