Çalışma Alanları

İdare Hukuku

İdare hukuku; kamu idarelerinin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğunun denetlenmesini ve bu işlemlerden zarar görenlerin haklarını düzenleyen hukuk dalıdır. Türkiye'de idari yargı; kuruluşu bakımından 2575 sayılı Danıştay Kanunu ile 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu Hakkında Kanun'a, yargılama usulü bakımından ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na (İYUK) dayanır.

İdari İşlemin Unsurları ve İptal Davası

Bir idari işlemin hukuka uygun sayılabilmesi için beş unsuru taşıması gerekir: yetki, şekil, sebep, konu ve maksat. Bu unsurlardan herhangi birindeki sakatlık, işlemin iptalini gerektiren bir hukuka aykırılık sebebi oluşturur.

İptal davası, idarenin kesin ve yürütülmesi zorunlu (icrai) işlemlerine karşı açılabilir; hazırlık işlemleri ve görüş niteliğindeki işlemler dava konusu edilemez. Dava açma süresi İYUK m.7 uyarınca, özel kanunlarda ayrı bir süre öngörülmediği sürece, Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gündür.

Tam Yargı Davası: İptalden Farkı

İptal davasında işlemin menfaatinizi ihlal etmesi dava açmak için yeterliyken, tam yargı davasında somut bir hak ihlalinin ve zararın varlığının ortaya konması gerekir. Tam yargı davası; idarenin hizmet kusuru (hizmeti hiç, geç veya kötü işletmesi) ya da kusursuz sorumluluk esaslarına dayanılarak açılabilir.

İYUK m.12 uyarınca, bir idari işlemden dolayı zarara uğrayanlar; doğrudan tam yargı davası açabilir, iptal davasıyla birlikte tam yargı davası da açabilir veya önce iptal davası açıp kararın kesinleşmesinden sonra ayrıca tam yargı davası açabilir.

Yürütmenin Durdurulması

İYUK m.27 uyarınca yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için iki şartın birlikte gerçekleşmesi aranır: işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız bir zararın doğması. Bu tedbir, dava sonuçlanana kadar işlemin sonuç doğurmasını geçici olarak engeller.

Mahkeme, idarenin savunmasını aldıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçeli kararını verir. Yürütmenin durdurulması talebinin reddi kararına karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir.

Kamu Görevlilerinin Disiplin Cezalarına Karşı Yollar

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.125; uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma olmak üzere beş disiplin cezası öngörür. Uyarma ve kınama dışındaki cezalar disiplin kurullarının görüşü alınarak verilir.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası hariç diğer disiplin cezalarına karşı idari itiraz yoluna gidilebilir; itiraz sonucundan tatmin olmayanlar için İYUK m.7'deki genel 60 günlük dava süresi içinde idare mahkemesinde dava açma yolu her halükarda açıktır.

Sıkça Sorulan Sorular

İdare Hukuku Hakkında Merak Edilenler

İdari işleme karşı dava açma süresini kaçırdım, ne yapabilirim?

İdari yargıda kural olarak süre geçtikten sonra eski hale getirme imkanı yoktur; süre geçince dava hakkı düşer. Tebligatın usulüne uygun yapılmadığı gibi istisnai durumlarda değerlendirme yapılabilir, ancak bu garanti bir yol değildir — sürenin kaçırılmaması esastır.

Yürütmenin durdurulması kararı ne işe yarar?

Dava devam ederken idari işlemin uygulanmasını geçici olarak durdurarak, dava sonuçlanana kadar telafisi imkansız bir zarar doğmasını önler. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve ciddi bir zarar riski bulunması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

İptal davası mı, tam yargı davası mı açmalıyım?

İşlemin ortadan kaldırılmasını istiyorsanız iptal davası, işlem veya eylem nedeniyle uğradığınız zararın tazminini istiyorsanız tam yargı davası açmanız gerekir. İkisi birlikte de açılabilir.

Disiplin cezasına karşı önce idareye mi başvurmalıyım?

Devlet memurluğundan çıkarma cezası hariç diğer disiplin cezalarında idari itiraz yolu kullanılabilir; ancak bu şart aranmaksızın doğrudan idare mahkemesinde dava açmak da mümkündür. Hangi yolun dosyanız için daha uygun olduğu somut duruma göre değerlendirilmelidir.

Doğrudan Danıştay'a dava açabilir miyim?

Hayır, kural olarak ilk derece mahkemesi idare veya vergi mahkemesidir. Danıştay, yalnızca kanunda sayılan sınırlı sayıdaki işlem türü için ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar; diğer davalarda istinaf ve temyiz merciidir.

İlgili İçerikler

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kendi durumunuza özgü değerlendirme için bir avukata başvurmanız önerilir.